صندوق سرمایه‌گذاری پول چند سرمایه‌گذار را جمع می‌کند و مدیر حرفه‌ای آن را طبق اساسنامه در سهام، اوراق بدهی، سپرده، طلا یا ترکیبی از آن‌ها می‌گذارد. شما با خرید «واحد»، سهمی از کل سبد صندوق را دارید.
ارزش خالص دارایی هر واحد (NAV) از تقسیم ارزش کل دارایی‌های صندوق منهای بدهی‌ها بر تعداد واحدها به دست می‌آید. صندوق‌ها دو قیمت مهم دارند: قیمت صدور و ابطال که بر پایه‌ی NAV است، و قیمت بازار برای صندوق‌های قابل‌معامله که با عرضه و تقاضا در بورس شکل می‌گیرد و می‌تواند کمی با NAV فاصله داشته باشد.
هر صندوق امیدنامه‌ای دارد که نوع دارایی، سیاست سرمایه‌گذاری، کارمزدها و ریسک‌ها را توضیح می‌دهد. خواندن همین سند پیش از خرید مهم‌ترین کار است.
انواع رایج صندوق
- درآمد ثابت: بیشتر در اوراق بدهی و سپرده؛ معمولاً کم‌نوسان‌تر با سود دوره‌ای.
- سهامی: بخش عمده در سهام؛ پرنوسان و برای بلندمدت.
- مختلط: ترکیبی از سهام و درآمد ثابت.
- طلا و نقره: دنبال‌کننده‌ی قیمت فلز.
- شاخصی و اهرمی: شاخص بازار را دنبال می‌کنند یا با ساختار ویژه سود و زیان را چند برابر می‌کنند.
جایگاه صندوق‌ها در سبد دارایی
صندوق‌ها راه ساده‌ای برای ساختن سبد متنوع بدون انتخاب تک‌تک دارایی‌ها هستند. اما «صندوق» یک نوع ریسک نیست؛ ریسک هر صندوق به دارایی‌های داخلش وابسته است و باید جداگانه بررسی شود.
پیش از خرید از خودتان بپرسید
- دارایی‌های داخل صندوق چیست و با هدف من جور است؟
- کارمزد و هزینه‌های صندوق چقدر است؟
- قیمت بازار با NAV چقدر فاصله دارد؟
- عملکرد گذشته نسبت به شاخص مرتبط چطور بوده؟
ریسک‌ها و اشتباهات رایج
- تصور اینکه همه‌ی صندوق‌ها کم‌ریسک‌اند.
- مقایسه‌ی صندوق‌های متفاوت فقط با بازده کوتاه‌مدت.
- نادیده‌گرفتن کارمزد و اختلاف قیمت با NAV.
- خرید صندوق اهرمی بدون درک ساختار آن.
در یکوست چگونه ثبت می‌شود؟
صندوق‌ها در یکوست در چند دسته‌اند: صندوق درآمد ثابت، صندوق سهامی، صندوق طلا و نقره و صندوق سرمایه‌گذاری. تعداد واحد، قیمت و تاریخ خرید را ثبت می‌کنید و قیمت روز از بورس گرفته می‌شود.
