رمزارز برای بخشی از سرمایه‌گذاران ایرانی به بخش مهمی از سبد تبدیل شده است؛ در داده‌های یکوست هم بیش از نیمی از دارایی‌های ثبت‌شده رمزارز است. اما رمزارز با طلا و ارز و صندوق تفاوت‌های اساسی دارد. این مطلب توصیه‌ی خرید نیست؛ فقط چارچوبی می‌دهد تا اگر رمزارز داری، آگاهانه و با قاعده نگهش داری.
این متن آموزشی است. توصیه‌ی خرید یا فروش هیچ دارایی‌ای نیست و بازده آینده‌ی هیچ دارایی‌ای را پیش‌بینی نمی‌کند. همه‌ی عددهای مثال‌ها فرضی‌اند.
رمزارز چه ویژگی‌هایی دارد؟
| ویژگی | یعنی چه | نکته برای سبد |
|---|---|---|
| نوسان بسیار بالا | تغییر ۱۰–۲۰٪ در چند روز عادی است | سهم زیاد، سبد را به‌شدت پرنوسان می‌کند |
| بازار ۲۴ ساعته | قیمت هر لحظه تغییر می‌کند، حتی شب و تعطیلات | وسوسه‌ی چک‌کردن زیاد و تصمیم هیجانی |
| ریسک نگهداری | صرافی یا کیف پول شخصی؛ هر کدام ریسک خودش | امنیت حساب و کلید |
| ریسک مقررات | قوانین و محدودیت‌ها می‌تواند تغییر کند | به قوانین به‌روز مراجعه کن |
| ریسک نقدشوندگی و پروژه | بعضی ارزها نقدشوندگی کم دارند یا از بین می‌روند | همه‌ی نمادها هم‌وزن نیستند |
پنج قاعده برای کسی که رمزارز دارد
۱. سقف از پیش تعیین‌شده
قبل از خرید، تصمیم بگیر رمزارز حداکثر چند درصد سبدت باشد. این عدد باید با تحمل زیانت بخواند: اگر رمزارز ۵۰٪ افت کند و سهمش ۴۰٪ سبد باشد، سبد ۲۰٪ افت می‌کند؛ آیا آماده‌ی دیدن آن هستی؟
۲. فقط پولی که تا مدت‌ها لازمش نداری
پول هزینه‌های جاری و صندوق اضطراری جای رمزارز نیست. اگر نیاز به برداشت ناگهانی داشته باشی، ممکن است مجبور شوی در بدترین زمان بفروشی.
۳. بدانی چه می‌خری
نماد هر ارز پروژه‌ای متفاوت با ریسک متفاوت است. حداقل بدان پروژه چیست، چقدر نقدشونده است و در کدام بازارها معامله می‌شود. «همه می‌خرند» دلیل نیست.
۴. امنیت را جدی بگیر
رمز قوی، ورود دومرحله‌ای، پرهیز از لینک‌ها و پیام‌های جعلی. اگر کلید یا عبارت بازیابی کیف پول را از دست بدهی یا لو بدهی، پولی در کار نمی‌ماند. (درباره‌ی امنیت مطلب جداگانه‌ای داریم.)
۵. ثبت و پایش
هر خرید را با قیمت و تاریخ ثبت کن و ارزش روز را با تومان و تتر دنبال کن. اگر سهمش از سقف عبور کرد، با خریدهای بعدی در دسته‌های دیگر یا کاهش تدریجی تعدیل کن.
تتر و ارز دیجیتال پایدار
تتر (و مشابه‌هایش) برای حفظ ارزش نسبت به دلار طراحی شده‌اند ولی ریسک‌های خاص خودشان را دارند: ریسک صادرکننده، ریسک مقرراتی و ریسک نقدشوندگی. در ایران، قیمت تتر به تومان هم تابع بازار آزاد است. آن را «بدون ریسک» ندان.
چند اشتباه رایج
- معامله‌ی با اهرم بدون درک ریسک ازدست‌رفتن کل سرمایه.
- خرید بر پایه‌ی شایعه‌ها و کانال‌ها.
- نگه‌داشتن همه‌چیز در یک صرافی.
- ثبت‌نکردن خریدها و ندانستن سود و زیان واقعی.
سؤال‌های پرتکرار
چند درصد سبد رمزارز باشد؟
عدد درستی برای همه وجود ندارد. بستگی به تحمل زیان، هدف و افق زمانی دارد. مهم این است که از قبل تعیین شده باشد.
رمزارز مالیات دارد؟
قوانین این حوزه ممکن است تغییر کند. برای وضعیت روز به منابع رسمی یا مشاور مالیاتی مراجعه کن.
چطور رمزارزهایم را در یکوست ثبت کنم؟
نماد، مقدار، قیمت خرید به تومان و تاریخ را وارد کن. قیمت روز از منابع بازار گرفته می‌شود و سهم رمزارز از کل سبد را می‌بینی.
سهم رمزارز را در سبد ببین
یکوست سهم رمزارز و بقیه‌ی دسته‌ها را از کل سبد نشان می‌دهد تا اگر از سقف شخصی‌ات عبور کرد، زود بفهمی. یکوست را ببین
یکی از اصول مهم در مدیریت سبد دارایی، توجه به ریسک و میزان تحمل زیان سرمایه‌گذار است. رمزارزها به دلیل نوسان قیمتی بالا، ریسک‌های فناورانه و تغییرات مقرراتی، نباید بدون ارزیابی دقیق در سبد سرمایه‌گذاری قرار بگیرند. پیش از تعیین سهم ارزهای دیجیتال، لازم است اهداف مالی، افق زمانی سرمایه‌گذاری و میزان ریسک‌پذیری خود را بررسی کنید. همچنین مطالعه راهنمای کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) درباره دارایی‌های رمزارزی می‌تواند دید مناسبی درباره ریسک‌ها و ملاحظات سرمایه‌گذاری در این حوزه ارائه دهد.