پاسخ کوتاه: صندوق بخشی یک صندوق سهامی است که بیشتر پولش را فقط در سهام یک صنعت می‌گذارد؛ مثلاً بانک‌ها، سیمان یا خودرو. خریدار با یک خرید، سبدی از شرکت‌های همان صنعت را می‌خرد. بازده و ریسک آن به حال‌وروز همان یک صنعت گره خورده است.
این متن آموزشی است و توصیه‌ی خرید یا فروش هیچ دارایی‌ای نیست.
صندوق بخشی چه فرقی با صندوق سهامی معمولی دارد؟
صندوق سهامی معمولی بین چند صنعت پخش میشود تا اگر یک صنعت بد کار کرد، بقیه جبران کنند. صندوق بخشی برعکس است: آگاهانه روی یک صنعت تمرکز میکند. اگر آن صنعت رونق بگیرد، صندوق بخشی معمولاً بیشتر از صندوق سهامی معمولی بالا میرود. اگر به مشکل بخورد، بیشتر هم پایین میآید.
| ویژگی | صندوق سهامی معمولی | صندوق بخشی |
|---|---|---|
| پراکندگی | چند صنعت | یک صنعت |
| نوسان | متوسط تا زیاد | معمولاً بیشتر |
| کاربرد | هسته‌ی سهامی سبد | نظر روی یک صنعت مشخص |
| ریسک تمرکز | کمتر | بیشتر |
نمونه‌هایی که نامشان صنعت را نشان میدهد
در بورس تهران چند صندوق قابل معامله هست که از نامشان معلوم است روی یک صنعت تمرکز دارند؛ مثل بانکا (بانک‌ها)، سیمانو (سیمان)، دارونو (دارو) و خودران (خودرو و قطعه). ترکیب دقیق هر صندوق را باید در امیدنامه و گزارش ماهانه‌ی پرتفوی خودش دید؛ نام صندوق به‌تنهایی کافی نیست.
قیمت روز، NAV و فاصله‌ی قیمت با NAV این صندوق‌ها در فهرست صندوقهای سهامی یکوست به‌روز میشود.
چه کسی سراغ صندوق بخشی میرود؟
- کسی که دربارهی یک صنعت نظر روشنی دارد و نمی‌خواهد تک‌تک سهم‌هایش را انتخاب کند.
- کسی که هسته‌ی سبدش در دارایی‌های متنوع است و فقط بخش کوچکی را برای یک صنعت کنار می‌گذارد.
- کسی که می‌خواهد در یک صنعت سرمایه‌گذاری کند ولی وقت پیگیری گزارش‌های تک‌شرکت‌ها را ندارد.
ریسک‌هایی که باید بدانید
۱. ریسک تمرکز
همه‌ی شرکت‌های یک صنعت از یک خبر اثر می‌گیرند؛ تغییر نرخ خوراک، قیمت‌گذاری دستوری یا قطعی برق. برای همین صندوق بخشی جای همه‌ی بخش سهامی سبد را نمی‌گیرد. دربارهی این ریسک در مقاله‌ی ریسک تمرکز بیشتر نوشته‌ایم.
۲. حباب قیمت
این صندوق‌ها در بورس معامله می‌شوند و قیمتشان گاهی از NAV جلو می‌زند. پیش از خرید، نسبت P/NAV را نگاه کنید.
۳. حجم معاملات
بعضی صندوقهای بخشی معامله‌ی روزانه‌ی کمی دارند. در این حالت خرید و فروش مبلغ زیاد ممکن است قیمت را جابه‌جا کند.
سهم صندوق بخشی در سبد چقدر باشد؟
قاعدهی ثابتی نیست، ولی بیشتر برنامهریزان مالی سهم یک صنعت را به بخش کوچکی از کل دارایی محدود میکنند. اگر با آزمون کارکتر مالی تحمل ریسکتان را بسنجید، تصمیم دربارهی این سهم سادهتر میشود.
پرسش‌های پرتکرار
صندوق بخشی سود نقدی میدهد؟
بیشتر صندوقهای سهامی، از جمله بخشیها، سود نقدی تقسیم نمیکنند. سود سهمها در خود صندوق میماند و در NAV دیده میشود.
چطور صندوق بخشی بخرم؟
مثل یک سهم، از طریق حساب کارگزاری و با نماد صندوق. مراحلش را در مقاله‌ی نحوه‌ی خرید صندوقهای قابل معامله گفته‌ایم.
صندوق بخشی با صندوق شاخصی فرق دارد؟
صندوق شاخصی سعی میکند یک شاخص را دنبال کند. صندوق بخشی ممکن است مدیر فعال داشته باشد که داخل همان صنعت سهمها را انتخاب میکند. نوع مدیریت را در امیدنامه ببینید.